नवलपुर । मनसुनजन्य विपद्का कारण नवलपरासी (बर्दघाट–सुस्तापूर्व)मा बर्सेनि ठूलो जनधनको क्षति हुने गरेको छ । नवलपुरमा पहाडी क्षेत्र, भित्री मधेस र तराई क्षेत्र भएकाले यहाँ पहिरो, डुबान र बाढीको प्रकोपको जोखिम अत्यधिक छ ।
जिल्लामा हुने विपद्जन्य घटनाबाट सुरक्षित रहनका लागि कावासोती नगरपालिकाका सरोकारवाला समुदायलाई तालिम दिइएको छ । कारितास नेपालको आयोजना तथा सशस्त्र प्रहरी बल नम्बर ३१ गुल्म हेडक्वाटर नवलपुरको समन्वयमा समुदायमा आधारित विपद् प्रतिकार्य तथा खोज उद्धार सम्बन्धी तालिम दिइएको हो । बर्सेनि विपद्का कारण जिल्लामा अपूर्णनीय क्षति हुने गरेको भन्दै सशस्त्र प्रहरी बल नम्बर ३१ गुल्म हेडक्वाटर नवलपुरका प्रमुख प्रहरी नायब उपरीक्षक लक्ष्मण बरालले सबै ठाउँमा सुरक्षाकर्मीको मात्रै उपस्थिति नहुने भएकाले सबै सचेत हुनुपर्ने बताउनुभयो ।
नवलपुरको भूगोल विविधतायुक्त रहेको भन्दै बरालले हरेक भूगोलमा विपद्का प्रकार फरक फरक रहेको बताउनुभयो । जिल्लामा हुने फरक फरक विपद्का घटनामा समुदायमा आधारित विपद् प्रभावित क्षेत्रका व्यक्तिहरु त्यसलाई न्यूनीकरण गर्न केही न केही ज्ञानहरु हासिल गर्दा समुदायस्तर र समाजमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने उहाँको भनाइ छ । “विपद् प्रतिकार्यमा सुरक्षाकर्मी मात्रै सबै ठाउँमा पर्याप्त हुँदैन” उहाँले भन्नुभयो, “त्यसकारण हरेक समुदायलाई, हरेक टोललाई विपद् सम्बन्धी सचेतना, विपद्सम्बन्धी जानकारी प्राप्त भयो भने यसले विपद्बाट जोगिन सहयोग गर्दछ ।”

सशस्त्र प्रहरी बल नम्बर ३१ गुल्म हेडक्वाटर नवलपुरका सशस्त्र प्रहरी निरीक्षक रामचन्द्र खड्का नेतृत्वको टोलीले चार दिनसम्म सञ्चालन हुने तालिममा समुदायका व्यक्तिहरुलाई सहजीकरण गर्ने उहाँले बताउनुभयो । मुख्य प्रशिक्षक खड्कासहितको टोलीले समुदायका सरोकारवाला व्यक्तिलाई नदीजन्य विपद्, आगलागी, दुर्घटना तथा अन्य समुदायमा आधारित विपद्को खोज र उद्धारको अभ्यास सैद्धान्तिक र व्यवहारिक रुपमा प्रदान गर्ने बरालले बताउनुभयो । यसरी दिइएको तालिमले समुदायमा हुने विपद्जन्य जोखिम न्यूनीकरण गर्नमा मद्दत पुग्ने उहाँको विश्वास छ ।
तालिम उद्घाटनका क्रममा जिल्ला समन्वय समिति नवलपुरका प्रमुख बाबुराम विश्वकर्माले विपद्ले हुने मानवीय क्षतिलाई कम गर्न समुदायका मानिसहरु जुट्नुपर्ने बताउनुभयो । सशस्त्र प्रहरीले दिएको विपद् प्रतिकार्य तथा खोज उद्धार सम्बन्धी तालिमले समुदायमा रहेका व्यक्तिलाई खोज र उद्धारमा लाग्न प्रेरणा मिल्ने बताउनुभयो । विपद्का कारण नवलपुरका नदी तटीय क्षेत्रमा बढी जोमिख हुने गरेको भन्दै विश्वकर्माले यस तालिम पश्चात समुदायका मानिस पनि खोज र उद्धारका लागि योग्य हुने बताउनुभयो ।
“हाम्रो गाउँ ठाउँमा हामी बसेको बस्तीमा १० मिनेट अघिको अवस्था र १० मिनेट पछिको अवस्था के हुन्छ भनेर अनुमान गर्न नसक्ने अवस्था नै विपद् हो” उहाँले भन्नुभयो, “त्यो विपद्बाट हामी कसरी सुरक्षित हुन सक्छौँ, क्षति न्यू्नीकरण गर्न सक्छौँ भन्ने समुदायमा आधारित खोज गर्ने, प्रतिकार गर्ने र विपद्सँग जुधेर क्षति न्यूनीकरण गर्ने मुख्य कुरा हो ।” यही विषयलाई बुझेर तालिममा सहभागीहरुले राम्रोसँग अभ्यास गर्दै योग्य खोज तथा उद्धारकर्ता बन्नुपर्नेमा विश्वकर्माले जोड दिनुभयो । समुदायमा अप्ठ्यारो पर्दा, गाह्रो पर्दा आफ्नो भूगोलमा समुदायको सारथी बनेर समुदायको बस्तीको सुरक्षाकर्मी सरह बनेर विपद्लाई न्यूनीकरण गर्दै मानवीय क्षतिलाई कम गर्न सहायक बन्ने यस प्रकारको तालिम समुदायमा सबैलाई दिनुपर्ने विश्वकर्माको भनाइ छ ।
कार्यक्रममा तालिमको आयोजक संस्था कारितास नेपालका प्रादेशिक संयोजक हरिष सिं कुँवरले आफूहरुले कृषि र जलवायुजन्य प्रकोपको सम्बन्धमा काम गर्दै आएको बताउनुभयो । आफूहरुले नेपालमा विभिन्न समयमा आएका प्रकोपजन्य घटनामा उद्धार, राहत र पुनःस्थापनाको काम गर्दै आएको कुँवरको भनाइ छ । कारितास नेपालका वरिष्ठ जिल्ला अधिकृत एवम् कृषि जलवायु उत्थानशीलता र मूल्य अभिवृद्धि परियोजनाका संयोजक सुजन गौलीले तालिममा समुदायका ३० जनाको सहभागिता रहेको बताउनुभयो ।
उहाँकाअनुसार कावासोती नगरपालिकाको वडा नम्बर १ देखि १७ सम्मका विपद् व्यवस्थापन समितिका सदय तथा सामुदायिक वन, विद्यालय, युवा क्लब, स्वास्थ्य संस्था, सामुदायिक प्रहरी र नगरप्रहरीहरु यस तालिममा सहभागी हुनुभएको छ । उहाँहरु तालिमपश्चात समुदायमा फर्किएर विपद्को समयमा खोज तथा उद्धारको काममा खटिने गौलीको भनाइ छ ।





प्रतिकृया दिनुहोस्