पहिलो महिला प्रधानमन्त्री सुशीला कार्की: न्यायको बाटोमा एक साहसी यात्रा

---

नेपालको न्यायिक इतिहासमा एउटा सधैं उज्यालो रहिरहने नाम हो सुशीला कार्की । उहाँ केवल एक न्यायाधीश होइन, एक साहसी आवाज, एक इमानदार दृष्टिकोण र एक ऐतिहासिक परिवर्तनकी संवाहक समेत हुनुहुन्छ । जब देश अन्योलमा थियो, उहाँले न्यायको सिद्धान्तलाई अडिग राखेर नागरिक विश्वास पुनःस्थापित गर्नुभयो ।

बाल्यकाल र शिक्षा

विसं २००९ साल जेठ २५ गते विराटनगरको शंखरपुरमा जन्मिनुभएकी सुशीला कार्कीको बाल्यकाल साधारण थियो । तर सपना असाधारण । छोरी डाक्टर बनाउने उहाँको बुबाको चाहना थियो । तर उहाँले कानुन रोज्नुभयो, किनभने न्यायको बाटो उहाँलाई जीवनको सार लाग्यो ।
उहाँले बिराटनगरबाट महेन्द्र मोरङ क्याम्पसबाट बीए, बनारस हिन्दु विश्वविद्यालयबाट राजनीति शास्त्रमा एमए र त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट एलएलबी पूरा गर्नुभयो । बनारसमा अध्ययनकै क्रममा नेपाली कांग्रेसका युवा नेता दुर्गाप्रसाद सुवेदीसँग विवाह भयो ।

न्यायिक यात्रा

वकालतबाट सुरु भएको उहाँको यात्रा विसं २०६५ मा सर्वोच्च अदालतको अस्थायी न्यायाधीश बन्नुभयो । विसं २०६७ मा स्थायी नियुक्ति भयो । उहाँको निर्णयहरू स्पष्ट, निर्भीक र जनहितमा आधारित हुन्थे । भ्रष्टाचारविरुद्धको शून्य सहिष्णुताको नीति उहाँको चिनारी बन्यो ।
विसं २०७३ सालमा उहाँ नेपालकी पहिलो महिला प्रधानन्यायाधीश बन्नुभयो । उहाँले लोकमानसिंह कार्कीलाई पदच्युत गर्ने, जयप्रकाश गुप्तालाई दोषी ठहर गर्ने जस्ता साहसी फैसला गर्नुभयो । न्यायिक स्वतन्त्रता र पारदर्शिताको पक्षमा उहाँको अडानले देशभरका नागरिकमा आशा जगायो ।

महाभियोग र जनसमर्थन

विसं २०७४ सालमा उहाँमाथि महाभियोग प्रस्ताव गरियो । तर जनताले उहाँको पक्षमा आवाज उठाए । सर्वोच्च अदालतले महाभियोग खारेज गर्‍यो । त्यो केवल कानुनी विजय थिएन, त्यो नागरिक चेतनाको विजय थियो ।

प्रेरणा र सन्देश

सुशीला कार्कीको जीवनले न्याय केवल अदालतको कुरा होइन, त्यो नागरिक आत्माको कुरा हो भन्ने कुरा देखाउँछ । उहाँले इमानदारी, साहस र स्पष्ट दृष्टिकोणले व्यवस्था बदल्न सकिन्छ भनेर देखाउनुभयो । आजको पुस्ताले उहाँलाई एक प्रेरणादायी पात्रका रूपमा हेर्छ । नारी सशक्तीकरण, न्यायिक सुधार र लोकतान्त्रिक मूल्यको प्रतीकको रुपमा देखिनुभएकी कार्की भरखरैमात्रै मुलुकको ४२औँ  तथा पहिलो महिला प्रधानमन्त्रीको रुपमा नियुक्त हुनुभएको छ ।